జార్జ్ థామ్సన్ (1903 -87) రచించిన “మార్క్సిజము- కవిత్వమూ” పుస్తకాన్ని ప్రముఖ అభ్యుదయ రచయిత శ్రీ ఆవంత్స సోమ సుందర్ 1989…
Category: సాహిత్య వ్యాసాలు
వలసవాద వ్యతిరేక యోధుడు ఎమే సెజైర్
ఎమే సెజైర్ (1913-2008) ఫ్రెంచ్ మార్టినీక్ దీవిలో బాస్-పాయింట్ లో ఒక పేద కుటుంబంలో జన్మించారు. తను పారిస్ లో చదువుకుంటున్నపుడు…
దేవుడి పేరిట మనుషుల పంతాలు : వందేళ్ళనాటి గురజాడ ప్రశ్న
“దేవుడు చేసిన మనుషుల్లారా… మనుషులు చేసిన దేవుళ్ళారా… మీ పేరేమిటి?” అని కథ మొదట్లోనే గురజాడ వేసిన ఈ ఒక్క ప్రశ్న…
స్త్రీల జీవిత చరిత్రలు- 3
2.3. కుటుంబ జీవిత సంబంధ స్వీయ చరిత్ర వలె అనిపిస్తూనే బసవరాజు రాజ్యలక్షమ్మ స్వీయ చరిత్రవలెనే జాతీయోద్యమ చరిత్రఘట్టాలను తనదైన అనుభవకోణం…
కష్టజీవుల నెత్తుటి సంతకం-పులికంటి ‘కథావాహిని’
సాహిత్యం శూన్యం నుంచి పుట్టదు. అది సామాజిక వర్గ పోరాటాల కొలిమిలో కాలి, సమ్మెట దెబ్బలు తిని రూపుదిద్దుకునే ఒక పదునైన…
తెలంగాణ దళిత కథా పరిణామం
“వివక్షను రూపుమాపి సమాజంలో సామరస్యాన్ని స్థాపించాలి.” – డా. బి. ఆర్. అంబేడ్కర్. “నిన్నటి వరకు తమ జీవితాలను తాము శాసించకునే…
రంగభూమిలో ఎరుపైన రూపం
‘తగలబడుతున్న ఓడ పైన ఆ బాలుడు నిలబడ్డాడుతప్పించుకోగలిగిన వారంతా పారిపోయిన వేళయుద్ధ శిథిలాలని దహించే అగ్నికీలలుమృతదేహాల మధ్య అతని చుట్టూ వెలుగులు…
అగ్నిస్నానాన్ని అనుభవింపజేసే ‘హవ్వ’ కథలు
సాహిత్య రంగంలో సుప్రసిద్ధులైన సతీష్ చందర్ కథకుడిగా కథలను మాత్రమే కాక, వివిధ ప్రక్రియల్లో అగ్రగణ్యులుగా రాణిస్తున్నారు. కాలాన్ని కలంతో ఝలిపించే…
ఎక్కుపెట్టిన విలుకాని విల్లు” ఏకలవ్య కాలనీ-ఎరుకల జీవన గాథలు”
“Our lives are a battle field on which is being fought a continuous was between the…
స్త్రీల స్వీయ చరిత్రలు
“చాలా సందర్భాలలో స్వీయచరిత్ర కథనం కాలక్రమంలో రూపుదిద్దుకున్న జీవితానికీ అది జీవితాన్ని ఒక ప్రక్రియగా చూసే దృక్కోణానికీ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది.” వకుళాభరణం…
నీలం రంగు నది మనల్ని నిలబెట్టి అడిగే ప్రశ్నలు…
మన చుట్టూ ఎన్నో జరుగుతూనే ఉంటాయి. కొన్నింటిని మనం వింటాం, మరికొన్నింటిని పట్టించుకోకుండా ముందుకు వెళ్లిపోతాం. కానీ ఎక్కడో ఒక అడవిలో…
స్త్రీల స్వీయచరిత్రలు
ఒక వ్యక్తి స్వయంగా తన అనుభవాలను, జీవితాన్ని తానే ఉత్తమ పురుషలో కథనం చేస్తే అది ఆత్మ చరిత్ర.దానికి స్వీయచరిత్ర అన్నది …
విముక్తి పోరాట కథలు
కొన్ని కథలు మనల్ని నిద్రపోనీయవు. వెంటాడతై. నిద్రలోనూ. మెలకువలోనూ. లోలోపల కల్లోలం రేపుతై. మనసంతా దిగులు నింపుతై. కన్నీళ్లు నింపుతై. జీవితాంతం…
సాంఘిక జీవనం పై సునిశిత వ్యాఖ్యానం- శివరాజు సుబ్బలక్ష్మి నవలలు
రచయిత్రి, చిత్రకారిణి శివరాజు సుబ్బలక్ష్మి శతజయంతి సంవత్సరం ఇది. పదిహేడు సెప్టెంబర్ 1925 లో జన్మించిన వీరు ‘అదృష్ట రేఖ’, ‘నీలం…
యథార్థ జీవిత కథనాలు
అమెరికా న్యూ జెర్సీకి చెందిన యువ రచయిత్రి Isabel Bandeira చెప్పిన ‘Fiction is the best kind of reality’…
స్వేచ్ఛా శ్వాస ప్రక్రియను నిషేధించడం సాధ్యమేనా?
సీనియర్ జర్నలిస్టు, ఆత్మీయులు ఆలూరు రాఘవ శర్మ ముప్ఫై ఏళ్ళుగా ప్రశ్నించే గొంతులతో చేసిన ఇంటర్వ్యూల అపూర్వమైన పుస్తకం ఇది. మాట్లాడడమే…
కాంతి కిరణం నెరుడా
పాబ్లో నెరుడా (1904-73) మధ్య చిలీ లోని పార్రల్ అనే చోట జన్మించాడు. అతని తండ్రి రైల్వే ఉద్యోగి కాగా ,…
Heart of the Heartless – అంటరాని వసంతం
అంటరాని వసంతం నవల తెలుగు సాహితీ లోకంలో ఒక సంచలనం. ఇందుకు పలు కారణాలు. రచనా విషయం కథన శైలి, రాజకీయ…
అంటరాని వసంతం : ఓ భారతీయ సాహితీ సాంస్కృతిక పోరాటం
జి.కళ్యాణరావు రాసిన ‘అంటరాని వసంతం’ నవల భారతీయ సాహిత్యంలో ఒక మలుపు. తెలుగు సాహిత్యాన్ని, మరీ ముఖ్యంగా దళిత సాహిత్యాన్ని ఉన్నత…
నిర్బంధాన్ని ప్రశ్నించిన ఈ కవి జాడ ఎక్కడా?
“ప్రయాణం మళ్లీ అసమాప్తమేనా, బహుశా గమ్యం ఏదైనా మీకు భయమే కాబోలు, హడావిడి పడతారెందుకు, వెనక్కి విరిచిన చేతులకు సంకెళ్లు సరే,…
పునాది భావనలు – నిర్మాణ కళ
జీవితంలో గానీ సమాజంలో గానీ కొన్ని పాఠాలు ఆలస్యంగా అందివస్తాయి. మరికొన్ని మరింత ఆలస్యంగా అర్థమౌతాయి. సంస్కృత సాహిత్య అలంకార శాస్త్రం…
ఇవాళ్టి సందర్భానికి ఆనాటి అజరామర గీతాలు
అజరామర అనే సంస్కృత విశేషణం చాలా సందర్భాల్లో అనవసరంగా కూడా వాడి వాడి అరిగిపోయి, అర్థంలేనిదిగా మారిపోయింది. కాని అది నిజంగా…
గోడలను కూలగొట్టటమే కర్తవ్యంగా సూచించే ‘ఆఖరి గోడ’ కథ
సమూహ సెక్యులర్ రైటర్స్ ఫోరమ్ వర్డ్స్ ఎగైనెస్ట్ వాల్స్ ( గోడలను ఛేదించే అక్షరాలు) అనే అంశంతో 2025 నవంబర్ 22…
సృష్టికర్తలు
వలసవాదానికి ఉన్న అమానవీయ ముఖాల్లో ఒప్పంద కార్మిక వ్యవస్థ ఒకటి. అది బానిసత్వానికి మరో చట్టబద్ధమైన రూపం. పీడన స్వరూపం మారింది…
ఆదివాసి స్వరాన్ని పలికించిన కవి
“నీలం రంగు నది” పుట్టుకను పరిచయం చేయడానికి ముందుగా నేను, కవి మొదటి పుస్తకం అయిన “నల్లింకు పెన్ను” కవిత సంపుటిని,…
బైరాగి తాత్త్విక స్వరం ‘నూతిలో గొంతుకలు’
తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో 1925కి ఒక తెలియని ప్రత్యేకత వుంది. అది ఏమిటంటే, ఆ సంవత్సరం లోనే తెలుగు సాహిత్యానికి మార్గదర్శకులుగా…
పాటల ఊట చెలిమె – గాజోజు
తండ్రి కళాపిపాసను పుణికిపుచ్చుకున్న వారసుడు. జగిత్యాల జైత్రయాత్ర సాలువడ్డ గాయకుడు. అలిశెట్టి అగ్ని గీతాలను ఎదలకదుముకున్న సృజనకారుడు. కన్నతల్లి కన్నీటి దగ్ధగేయాలను…
జాషువా దృష్టిలో కవి – కవిత్వం
గుఱ్ఱం జాషువా కవిగా ప్రసిద్ధుడు. కవిత్వం గురించి, కవి గురించి ఆయన వ్రాసిన కవిత్వ పరామర్శ ప్రస్తుత విషయం. లోకంలోని మంచి…
జాషువా విశ్వకవి ఎందుకయ్యాడు?
మహాకవి గుర్రం జాషువా గురించి ఆనాడు మార్క్సిస్టు విమర్శకులు, కవి పండితులు సరైన అంచనా వేయలేదు. ఈనాటికీ సమగ్రమైన అంచనాతో వారు…
నాలుగు దశాబ్దాల నివురు గప్పిన నిప్పు “ఆదిమ పౌరుడు”
ఆచార్య కేశవకుమార్ వృత్తిరీత్యా తత్వశాస్త్ర అధ్యాపకులు, ప్రవృత్తి రీత్యా అసమ సమాజాన్నిఅక్షరాలలో బంధించిన అభ్యుదయ కవి. పుట్టి పెరిగిన అమృతలూరు పల్లె…
‘మౌనం’ కథ : సామాజికార్థిక విశ్లేషణ
భువనచంద్ర కవి. కథకుడు. గీత రచయిత. తనచుట్టూ ఉన్న సమాజాన్ని నిశితంగా పరిశీలించి అనేక కథలు రాశారు. ఈ కథల్లోనివన్నీ సజీవ…