అంటరాని వసంతం : ఓ భారతీయ సాహితీ సాంస్కృతిక పోరాటం

జి.కళ్యాణరావు రాసిన ‘అంటరాని వసంతం’ నవల భారతీయ సాహిత్యంలో ఒక మలుపు. తెలుగు సాహిత్యాన్ని, మరీ ముఖ్యంగా దళిత సాహిత్యాన్ని ఉన్నత…

లోపలి రాజ్యం, విద్రోహ కగార్‌

‘ఈ మధ్య మనం కగార్‌ గురించి కాకుండా విద్రోహం గురించి మాట్లాడుతున్నాం కదా’ అని మొన్న ఒక మిత్రుడు మెసేజ్‌ చేశాడు.…

నిర్బంధాన్ని ప్రశ్నించిన ఈ కవి జాడ ఎక్కడా?

“ప్రయాణం మళ్లీ అసమాప్తమేనా, బహుశా గమ్యం ఏదైనా మీకు భయమే కాబోలు, హడావిడి పడతారెందుకు, వెనక్కి విరిచిన చేతులకు సంకెళ్లు సరే,…

ఉపాధి హామీ పథకంపై నీలినీడలు

గ‌త రెండు ద‌శాబ్దాలుగా దేశంలోని గ్రామీణ పేద‌ల‌కు ఉపాధి హామీ ప‌థ‌కం ఆస‌ర‌గా నిలిచింది . ఈ మహాత్మా గాంధీ జాతీయ…

మిణుగురుల కోసం..

నా ఊహలు మిణుగురులుఅవి చీకటిలో మిణుకుమిణుకుమనే సజీవ కాంతి కణాలు చీకటే లేకుంటే, ఆ మిణుగురుల కాంతికి విలువేముంది? ‘అండాకారంలో ఆకులు దట్టంగా…

మన భారతదేశం గర్వించదగిన ముగ్గురు అద్భుతమైన మహిళా దర్శకులు!

మన భారతదేశంలో అనేకమంది మహిళలు సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు. కానీ వారి నైపుణ్యాలు పురుషాధిపత్యం ముసుగులో బయటికి రాలేదు. నేటి అత్యాధునిక…

పునాది భావనలు – నిర్మాణ కళ

జీవితంలో గానీ సమాజంలో గానీ కొన్ని పాఠాలు ఆలస్యంగా అందివస్తాయి. మరికొన్ని మరింత ఆలస్యంగా అర్థమౌతాయి. సంస్కృత సాహిత్య అలంకార శాస్త్రం…

ఇవాళ్టి సందర్భానికి ఆనాటి అజరామర గీతాలు

అజరామర అనే సంస్కృత విశేషణం చాలా సందర్భాల్లో అనవసరంగా కూడా వాడి వాడి అరిగిపోయి, అర్థంలేనిదిగా మారిపోయింది. కాని అది నిజంగా…

ఈ చండాలుడు పీడితజనపక్షం వహించిన ధీరుడు

కథ కథనం కవిత్వం పూర్వగాధల పట్ల అభిరుచి కుతూహలం కలిగినవాళ్ళంతా రామాయణం, భారతం లాంటి ఇతిహాసాలను; భాగవతం లాంటి పురాణాలను వింటాము.…

సామాజిక పరిణామ క్రమంలో స్త్రీ -అంబేడ్కర్ విశ్లేషణ

అంబేడ్కర్ రచనలు, ప్రసంగాలలో వివిధ సందర్భాల్లో సమాజాన్ని గురించి, స్త్రీల గురించి ఎన్నో విషయాలు ప్రస్తావించారు. ముఖ్యంగా ‘కులాల పుట్టుక’ గురించి,…

కాషాయ కార్పొరేట్‌ ఆక్రమణ దాడి ప్రజల ప్రత్యామ్నాయ పోరాట పంథా

Res Publica అనే లాటిన్‌ పదం నుంచి వచ్చిన రిపబ్లిక్‌ పదానికి ‘పబ్లిక్‌ విషయం’ అనే అర్థం ఉంది. అంటే ఎవరో…

లోపలి రాజ్యం, విద్రోహ కగార్‌

‘ఈ మధ్య మనం కగార్‌ గురించి కాకుండా విద్రోహం గురించి మాట్లాడుతున్నాం కదా’ అని మొన్న ఒక మిత్రుడు మెసేజ్‌ చేశాడు. …

రిపబ్లిక్‌ తనని తానే రద్దు చేసుకుంటుందా?

విప్లవోద్యమాన్ని అంతం చెయ్యాలనే లక్ష్యంతో బ్రాహ్మణీయ హిందుత్వ ఫాసిజం కొనసాగిస్తున్న ‘‘ఆపరేషన్‌ కగార్‌’’ కేవలం ‘‘అంతిమ’’ యుద్ధానికి సంబంధించిన సైనిక చర్య …

గోడలను కూలగొట్టటమే కర్తవ్యంగా సూచించే  ‘ఆఖరి గోడ’ కథ

సమూహ సెక్యులర్ రైటర్స్ ఫోరమ్ వర్డ్స్ ఎగైనెస్ట్ వాల్స్ ( గోడలను ఛేదించే అక్షరాలు) అనే అంశంతో 2025 నవంబర్ 22…

మద గజాన్ని నిలువరిస్తున్న గడ్డిపోచలు

(ఈ వ్యాసం నవంబర్ 2016లో అమెరికన్ ఆదివాసీల చరిత్ర, వాళ్ళ జీవితాల గురించి రాసింది. వాళ్ళ మీద జరిగిన, జరుగుతున్న హింస,…

సృష్టికర్తలు  

వలసవాదానికి ఉన్న అమానవీయ ముఖాల్లో ఒప్పంద కార్మిక వ్యవస్థ ఒకటి.  అది బానిసత్వానికి మరో చట్టబద్ధమైన రూపం.  పీడన స్వరూపం మారింది…

ఆదివాసి స్వరాన్ని పలికించిన కవి

“నీలం రంగు నది” పుట్టుకను పరిచయం చేయడానికి ముందుగా నేను, కవి మొదటి పుస్తకం అయిన “నల్లింకు పెన్ను” కవిత సంపుటిని,…

బస్తర్ నుంచి ఫిలిప్పీన్స్‌ వరకు – అవే అందమైన అడవులు, అవే ఆదివాసీ పోరాటాలు

ఫిలిప్పీన్స్‌లోని పలావాన్ ప్రపంచంలోని అత్యంత అందమైన ప్రాంతాల్లో ఒకటి. అద్భుతమైన ప్రకృతి సౌందర్యం, ప్రాచీన సముద్ర తీరాలు, గాఢ నీలి రంగు…

ఇక ఎవరికీ వ్యక్తిత్వం లేదు

తెలుగు: పద్మ కొండిపర్తి నా తరం ప్రతి లక్షణాన్ని ఒక వ్యాధి లక్షణంగా పరిగణించడంలో మునిగి ఉంది. మీరు బిడియస్తులు కాదు,…

విద్రోహ ‘కగార్’ : విపరీత భాష్యాలు

విప్లవ సేనాని, మట్టిలోంచి ఎదిగివచ్చి (rose from the dust) విప్లవోద్యమ నాయకుడైన మాడ్వి హిడ్మా, అతని అనుచరులను దొంగ ఎదురుకాల్పుల్లో…

జి. ఎన్. సాయిబాబా: 21వ శతాబ్దపు భారతదేశ గొప్ప అమర పుత్రుడు

తెలుగు: పద్మ కొండిపర్తి వ్యవస్థీకృత హత్యా దినం (అక్టోబర్ 12) – మహా అమరుడి చివరి వీడ్కోలు కళ్ళారా చూసినట్లుగా… (21వ…

పాఠం చెబుతున్నారా? విద్యా స్వేచ్ఛ – భారతదేశ రాజ్యం

తెలుగు: పద్మ కొండిపర్తి ప్రస్తావన: మూడు వాస్తవ దృశ్యాలు మొదటిది  ఇండోర్‌లోని ప్రభుత్వ న్యూ లా కాలేజీ (జిఎన్‌ఎల్‌సి) ప్రిన్సిపాల్ అయిన…

అస్పృశ్యుల విముక్తి – గాంధీ, కాంగ్రెస్ ల భావనలపై అంబేద్కర్

1916 నాటికే  కులం గురించి తీవ్రంగా ఆలోచిస్తూ , మాట్లాడుతున్న డా. బిఆర్.  అంబేద్కర్ 1920 లో  అస్పృశ్యత కు వ్యతిరేకంగా…

సంభాషణనూ, మార్గాన్నీ తేల్చేది ఆచరణే 

(ఈ నెల 13 న హైదరాబాదులో విడుదల కానున్న “శాంతి చర్చలు : ప్రజాస్వామ్యం – విప్లవోద్యమం” పుస్తకానికి  రాసిన ముందుమాట…

పనిమనిషిగా మారిన ఒంటరి తల్లి పోరాటం -మెయిడ్ సిరీస్ 

నిద్ర పోతున్న సహచరుడిని తన పెద్ద పెద్ద కళ్లను ఆర్పకుండా అలెక్స్ చూస్తూ వుండటంతో ‘మెయిడ్’ ఆంగ్ల సిరీస్ ప్రారంభం అవుతుంది.…

బైరాగి తాత్త్విక స్వరం ‘నూతిలో గొంతుకలు’

తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో 1925కి ఒక తెలియని ప్రత్యేకత వుంది. అది ఏమిటంటే, ఆ సంవత్సరం లోనే తెలుగు సాహిత్యానికి మార్గదర్శకులుగా…

పాటల ఊట చెలిమె – గాజోజు

తండ్రి కళాపిపాసను పుణికిపుచ్చుకున్న వారసుడు. జగిత్యాల జైత్రయాత్ర సాలువడ్డ గాయకుడు. అలిశెట్టి అగ్ని గీతాలను ఎదలకదుముకున్న సృజనకారుడు. కన్నతల్లి కన్నీటి దగ్ధగేయాలను…

  జులై నెలలో పాలస్తీనాలో ఇజ్రాయేల్ అమలు చేసిన దౌర్జన్య కాండలు – 1

ఈ భీకర సంక్షోభకాలంలో ఎక్కడున్నా, ఏంచేస్తున్నా పాలస్తీనా కళ్ళల్లో మెదులుతూ ఊపిరి సలపనివ్వడం లేదు. పాలస్తీనా ప్రజలు, మహిళలు, పసిపిల్లల గురించి…

జులై నెలలో పాలస్తీనాలో ఇజ్రాయేల్ అమలు చేసిన దౌర్జన్య కాండలు – 2

పాలస్తీనా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, అక్టోబర్ 2023 నుండి గాజాలో కనీసం 1,581 మంది ఆరోగ్య కార్యకర్తల్ని హత్యలు చేశారు. …

జాషువా దృష్టిలో కవి – కవిత్వం

గుఱ్ఱం జాషువా కవిగా ప్రసిద్ధుడు. కవిత్వం గురించి, కవి గురించి ఆయన వ్రాసిన కవిత్వ పరామర్శ ప్రస్తుత విషయం. లోకంలోని మంచి…

జాషువా విశ్వకవి ఎందుకయ్యాడు?

మహాకవి గుర్రం జాషువా గురించి ఆనాడు మార్క్సిస్టు విమర్శకులు, కవి పండితులు సరైన అంచనా వేయలేదు. ఈనాటికీ సమగ్రమైన అంచనాతో వారు…

ఎవరి బాధ్యత ఎంత?

భారతదేశంలో ఏ ఎన్నికలైనా హడావిడి మామూలుగా ఉండదు. స్థానిక ఎన్నికల నుండి పార్లమెంట్ ఎన్నికల దాకా ఈ హడావిడి వివిద రూపాల్లో…